Geçtiğimiz aylarda Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan tarafından Türkiye’nin Milli Uzay Programı tanıtılmış ve programın hedefleri açıklanmıştı. Ülkemizin 2023 yılına kadar Ay’a ulaşmasıyla ve ilk kızılötesi teleskobun üretimiyle ilgili bilgiler veren Erdoğan, bugün de ilk gözlem uydusuyla ilgili müjdeli haberi verdi. 

Düzenlenen Kabine Toplantısı’nda açıklamalarının ardından gelen haber, uzay çalışmalarında sonraki adımımıza dair yeni bilgiler içeriyordu. Erdoğan, ülkemizin değişim ve dönüşüm sürecinde olduğunu; ‘azmeder, devam eder, sağlam durursak’ muasır medeniyetler seviyesinin üstüne çıkabileceğimizi belirtti. Açıklamaların ardından uzay araştırmaları konusunda büyük bir adım olarak görülen İMECE gözlem uydusunun da uzay yolculuğuna çok yakında başlayacağı haberi geldi. 

Yüksek çözünürlüklü İMECE gözlem uydusu 15 Ocak 2023’te yolculuğuna başlayacak 

TÜBİTAK Uzay Ünstitüsü tarafından hayata geçirilen projeyle İMECE Gözlem Uydusu geçtiğimiz yıllarda hayata geçirilmişti. 2017 yılında başlayan İMECE Uydu Projesi’nde, gözlem uydusunun tüm parçaları ülkemizde üretildi ve tasarlandı. Elektro-optik kameraya sahip ve yüksek çözünürlükte görüntüleme yapabilen uydunun montajı ise 2020 yılında tamamlandı. Testleri devam eden ve hem sivil hem de askeri amaçla kullanılabilecek İMECE Gözlem Uydusu’nun uzaya fırlatılacağı tarih nihayet açıklandı. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından gelen açıklamayla, Türkiye’nin uzay araştırmalarına büyük bir destek sağlayacak uydunun 15 Ocak 2023 yılında yolculuğuna başlayacağı dile getirildi.

Peki İMECE’nin özellikleri neler ve tam olarak ne yapacak?

·         Metre altı çözünürlükteki ilk milli gözlem uydusu.

·         Yüksek çözünürlüklü görüntü ihtiyaçları İMECE ile yerli kaynaklarla sağlanmış olacak.

·         Tasarım, üretim, montaj, enregrasyon ve testleri ülkemizde gerçekleştirildi ve hayata geçirildi.

·         Yer istasyonu anteni ve yazılımları da yine yerli imkanlarla sağlandı. 

·         Sivil ve askeri amaçlı olarak kullanılabilecek.

·         Hedef tespiti ve teşhisi yapabilecek. 

·         Doğal afet, haritalama, tarımsal uygulamalar dahil pek çok alana hizmet edebilecek.

·         Fırlatmanın ardından 48 saat içinde ilk görüntülemesini yapması bekleniyor.

·         İMECE’nin görev ömrü ise 5 yıl. 

WEB TEKNO 25.04.2022

TUA Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım; DeltaV Uzay Teknolojileri tarafından geliştirilen hibrit roket motorunun uzaya entegre etme çalışmalarının devam ettiğini belirterek

“Teknolojik olarak sıçratacak bir programdır bu. Şimdi tabii ki Ay’a varmak söylendiği ve düşünüldüğü kadar kolay bir iş değil. Üzerinde çalışıyoruz. Şu anda memnuniyetle söyleyebilirim ki bizi 2 sene içinde Ay’a götürecek olan insansız araç imalat safhasında, yani TÜBİTAK Uzay Enstitüsüne biz TUA olarak görevi verdik. Bunların tasarım çalışmaları zaten başlamıştı. Tamamlanmak üzere ve bu sene içinde imalatına geçilecek. Motoruysa yine yüzde 100 yerli bir hibrit roket motorumuz, Delta V tarafından yapıldı. Bu zaten hazır, sadece uzaya entegre edilmesi, adapte edilmesi çalışmaları devam ediyor. Testleri devam ediyor, bunda da hazırız ama yine de zor bir yolculuktur.”

ifadelerinde bulundu.

Ayrıca ay görevi hakkında kesinleşmemiş olan Ay yüzeyinde Türk bayrağı açma konseptini

“Tabii bu da kolay değil ama şöyle bir şey düşünüyoruz; aracımız Ay’a sert inecek ya da yumuşak çarpacak. Bu sırada bir ufak parçacığı fırlatıp çarpma esnasında hasar görmemesini sağlayarak sonra da onun açıldığında bir Türk bayrağının oluşmasını hedefliyoruz. Böyle bir çalışmamız var ama bu kesinleşmiş bir şey değil. Zor bir operasyon. Bunu çalışıyoruz, ‘Aracın neresine koyarız, nasıl fırlatırız?’ gibi bunlar ham düşünceler. Böyle bir hayalimiz var, Ay’da bayrağımız açılsın, Ay’ın yüzeyinde kalsın ve Türkiye’den bakıldığında da Ay’ın Türkiye’den görünen yüzünde böyle bir şey yapabilirsek o zaman teleskopla bakan ve fotoğraf çeken kişiler bayrağımızı görebilecek.”

şeklinde aktardı. TUA Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım; Ay’a gitmenin yüksek teknolojili bir kapasite olduğunu ve bu kapasiteyi göstermek gerektiğini belirterek Türkiye’nin diğer ülkeler gibi gök cisimlerinde haklarının olduğunu ve uzay hukukunun geliştiğini söyledi.

defenceturk.net 09.02.2022

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEÜ) Mühendislik Fakültesi öğrencilerinden oluşan Grizu-263 Uzay Takımı’nın temel haberleşme olanaklarının gerçekleştirilmesi amacıyla tasarladıkları uydu, Space X firmasına ait Falcon 9 roketiyle uzaya gönderildi.

Zonguldak’ta 3 Mart 1992’de meydana gelen grizu patlamasında yaşamını yitiren madencilerin isimleriyle uzay yolculuğuna çıkan uydunun, yaklaşık 525 kilometre alçak dünya yörüngesinde 4 yıl 8 ay görev yapması planlanıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Gençlerimizi tebrik ediyorum

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin ilk cep uydusu “Grizu-263A”nın uzaya fırlatılmasına ilişkin sosyal medyada paylaşımda bulundu.

Erdoğan, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “2019 TEKNOFEST yarışması model uydu alanında 1’inci olan gençlerimizin geliştirdikleri Grizu-263A mini uydu, bugün SpaceX tarafından uzaya fırlatıldı. Türkiye’den ilk kez bu projede yer alma başarısı gösteren gençlerimizi, hocalarımızı, destekleyen kurumlarımızı tebrik ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Grizu-263 Uzay Takımı, Türkiye’nin ilk cep uydusunun uzaya fırlatılmasını izledi

Bu arada Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğrencilerinden oluşan Grizu-263 Uzay Takımı, tasarladıkları Türkiye’nin ilk cep uydusunun uzaya fırlatılma anını ekranlardan takip etti.

Sezai Karakoç Kültür Merkezi’nde kurulan ekranda cep uydunun Türkiye saatiyle 18.25’te Space X firmasına ait Falcon 9 roketiyle uzaya fırlatılma anını izleyen öğrenciler, duygusal anlar yaşadı.

Protokol üyeleriyle uydunun uzaya gönderilmesini izleyen takım üyeleri, gözyaşlarına hakim olamadı.

“Uydudan sinyal alındığında daha çok sevineceğiz”

Takım danışmanı Prof. Dr. Bülent Ekmekçi, fırlatma sonrasında AA muhabirine yaptığı açıklamada, ekipteki herkesin sesinde heyecandan dolayı titremeler yaşandığını belirterek, yoğun emeklerin, duyulan sıkıntılar ve yaşanmışlıkların hepsinin bugün nihayete erdiğini ifade etti.

Ekmekçi, çok mutlu olduklarını dile getirerek, uydudan sinyal alındığında daha da sevineceklerini kaydetti.

Yola daha büyük hayallerle devam edeceklerini aktaran Ekmekçi, “Hayal ettikçe varız, hayaller büyüdükçe bunlar gerçek olacaktır diyoruz.” ifadesini kullandı.

Uzun süreçli bir proje gerçekleştirdiklerini anımsatan Ekmekçi, “Bu projeyle hayallerinize nasıl ulaşacağınız anlatılıyordu. Evet, o yolu gördük. Hayallerimize ulaştık. Artık inanıyoruz, gerçeklerle hayallerimiz arasında her zaman bir yol var.” diye konuştu.

“6 yıllık emeğimizi başarıyla sonuçlandırdık”

Takım kaptanı Çağla Aytaç Dursun da takımın 6 yıldır kaptanlığını yaptığını, 6 yıllık bir hayalin sonucunu görmenin kendileri için çok değerli olduğunu söyledi.

Sahnede gözyaşlarını tutamadığını kaydeden Dursun, “Çok mutluyum, gurur doluyum. 6 yıllık emeğimizi başarıyla sonuçlandırdık. Bu bizim için çok değerliydi. Destekleyen herkese çok teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Takım üyesi Mahmut Eğriöz ise takımda 2018’den beri görev aldığını belirterek, projeye çok emek vererek çalıştıklarını anlattı.

Zaman zaman gözyaşlarını tutamayan Eğriöz, süreçte birçok sıkıntı yaşadıklarını dile getirerek, “Takımımızla aile olduk, ailemizden çok onları gördük. Projemizi de güzel bir şekilde bugün uzaya ulaştırdık. Umarım güzel sinyaller de alıp başarımızı kanıtlamış oluruz.” dedi.

“Bunlar bizim geleceğimiz, bizden bayrağı devralacak gençler”

Türkiye’nin ilk cep uydusunun uzaya fırlatılmasını ekranlardan izleyenler heyecanlı anlar yaşadı.

Uzaya fırlatılma anı öncesinde Sezai Karakoç Kültür Merkezi’nde konuşan Zonguldak Valisi Mustafa Tutulmaz, önemli bir ana şahitlik ettiklerini söyledi.

Kentlerin gelişmesinde, kalkınmasında bu tip başarılar çok önemli olduğuna işaret eden Tutulmaz, “Üniversitelerimizdeki gençlerimiz, aynı zamanda teknolojik dönüşümü sağlayan mühendislerimiz, çok genç yaşta insanlar. Önümüzdeki süreçte inşallah ülkemiz, dünyanın sayılı teknolojik ülkelerinden birisi olacak, buna inanıyoruz.” dedi.

Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım da uydunun uzaya fırlatılmasının ardından AA muhabirine yaptığı açıklamada, çok mutlu bir gün yaşadıklarını söyledi.

Uydunun uzaya fırlatılmasını öğrencilerle izlediklerini aktaran Yıldırım, projeyi takip ettiğini kaydetti.

Takım üyesi öğrencilerin sebatla, azimle senelerce çalışarak gerçekleştirdikleri bu başarının çok kıymetli olduğunu vurgulayan Yıldırım, “Hakikaten gurur duyduk.” ifadesini kullandı.

Uzay Ajansı olarak bu tür faaliyetleri desteklemek için yola çıktıklarını; bunun, programlarında yer aldığını dile getiren Yıldırım, gençlerin daha fazla desteklenmesi gerektiğini kaydetti.

Yıldırım, birçok üniversite bu şekilde takımların olduğunu aktararak, “Bunlar bizim geleceğimiz. Bizden bayrağı devralacak gençler. Bugünü yaşamaktan çok mutluyum. Hepsini tek tek tebrik ediyorum.” diye konuştu.

“Gurur dolu bir gün”

TÜRKSAT Genel Müdürü Hasan Hüseyin Ertok ise kendileri için gurur dolu bir gün olduğunu söyledi.

Ertok, TÜRKSAT olarak 6 yıldır gerçekleştirdikleri model uydu yarışmasında büyük başarılar elde eden Grizu-263 Uzay Takımı’nın geliştirdiği uydunun uzaya gönderilmesini büyük bir gururla izlediklerini ifade etti.

Proje aşamalarının çok önemli olduğunu anlatan Ertok, şöyle konuştu:

“Yerde bunların çalışmasını yapıyorsunuz, bir şekilde test ediyorsunuz ama uzaya göndermek bambaşka bir aşama. Bu arkadaşlar bunları başardı, inşallah daha büyük hedeflere de ilerlerler. Daha büyük uydularla daha büyük şeylerle ülkemize hizmet ederler.”

Rektör Prof. Dr. Mustafa Çufalı da uzay takımlarının 6 yıl önceden bugünleri hayal ettiğini ve önemli bir başarıya imza attıklarını belirterek Zonguldak’ın sıra dışı insanların şehri olduğunu ve başarılılarının da sıra dışı ve önemli başarılar olduğunu dile getirdi.

Konuşmaların ardından sunum yapan takım üyeleri, katılımcıların sorularını yanıtladı.

Protokol üyelerine hediye takdiminin ardından hatıra fotoğrafı çekildi.

Öte yandan Grizu-263 Uzay Takımı, uydunun uzaya fırlatılmasından yaklaşık 1 saat sonra yörüngeye yerleştiğini duyurdu.

AA 13.01.2022

NASA Sergisi’nden yapılan açıklamaya göre, bünyesinde yer alan gerçek boyutlu ve tarihi öneme sahip koleksiyon eserleri ve interaktif teknolojilerle zenginleştirilmiş VR alanlarıyla uzayı deneyimleme imkanı sunan sergi; Ataşehir’de meraklılarıyla buluşacak.

NASA Space Adventure

Hupalupa Expo tarafından 2 bin 300 metrekare büyüklüğünde alana kurulan sergi, NASA uzay görevlerine tanıklık etmiş gerçek boyuttaki eserlerin de içinde bulunduğu 200’ün üzerinde esere ev sahipliği yapıyor.

NASA Space Adventure

Dört yılda 12 ülkede 4 milyondan fazla kişi tarafından ziyaret edilen sergide, uzaydan gelen özel parçalar ve oradaki yaşamı deneyimlemeyi sağlayan onlarca üst düzey teknolojiye sahip uzay enstrümanı yer alıyor.

NASA Space Adventure

Ziyaretçilerin dokunabileceği gerçek aytaşının da bulunduğu sergide, uzay roketlerinin kopyaları ve tam boyutlu uzay aracı modelleri, Saturn V roketinin 10 metre uzunluğundaki modeli, uzaya giden astronotlar tarafından bizzat giyilen kıyafetler ve görevlerde kullanılan ekipmanlar ile Apollo kapsülü, Sputnik 1 uydusunun ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nun (ISS) modelleri en çok ilgi çeken parçalar arasında yer alıyor.

NASA Space Adventure

Rehberli turlarla ilgi çekici uzay hikayelerini dinleme şansı sunan, VR ve simülasyon teknolojileriyle ziyaretçilerin uzay maceralarına interaktif şekilde dahil olmasına imkan sağlayan NASA Space Adventure, birbirinden farklı atölye çalışmalarını da barındırıyor.

NASA Space Adventure

NASA Space Adventure

NASA Space Adventure

NASA Space Adventure

YENİ ŞAFAK 27.10.2021

Teleskoplarla gök cisimlerine baktılar, uzayı yakından görme fırsatı buldular. Uluslararası Diyarbakır Zerzevan Gökyüzü Gözlem Etkinliği başladı.

Dev organizasyona ilk gününde katılımcıların ilgisi yoğundu.

Katılımcılar, Türkiye’nin en iyi gözlem noktalarından olan Zerzevan Kalesi’nde hem tarihi güzelliği keşfetti, hem uzayla ilgili yeni bilgiler edindi.

Özellikle çocuklar uzayı tanımanın heyecanını yaşadı.

TRT Haber mikrofonlarına konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, yapılan etkinliğin önemini vurgulayarak “Biz çocuklarımızı bilime, teknolojiye ve uzaya yönlendirmek istiyoruz” dedi.

Bakan Varank sözlerine şöyle devam etti:

“Bu etkinliği öncelikle çocuklarımız ve gençlerimiz için yapıyoruz. Biliyorsunuz yakın zamanda milli uzay programımızı ilan ettik. Bu uzay programının hedefleri iddialı hedefler. Bu hedefleri de yerine getirmen yolu insan kaynağına yatırım yapmaktan geçiyor. İşte biz çocuklarımızı ve gençlerimizi bu tip etkinliklerle bilime teknolojiye ve uzaya yönlendirmek istiyoruz“

4 Eylül’e kadar sürecek etkinlikte gökyüzü gözleminin yanı sıra katılımcılar için atölye çalışmaları ve seminerler de düzenleniyor.

TRT HABER 03.09.2021

Sinop’ta bir çok füze ve sistemin test edildiği merkezde yapılan deneme doğu rüzgarı altında yapıldı. Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım sosyal medya mesajında “İrtifa hedeflenmedi. Hibrid motorumuzun bu testteki yanma süresi bile “uygun şartlarda” bizi uzay sınırına ulaştırabilir. Detay verilerin merak edildiğinin farkındayım. Zamanı geldiğinde gururla paylaşacağız” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 9 Şubat’ta ilan ettiği Milli Uzay Programındaki hedeflere ilişkin çalışmalar aralıksız sürüyor. Programın en önemli kısa vadeli hedefi ise 2023 yılında milli ve özgün teknolojileri kullanarak Ay’a bir uzay aracıyla sert iniş gerçekleştirmek.

DELTA V GELİŞTİRDİ

Sistem, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığının iştiraki olan Delta V Uzay Teknolojileri AŞ tarafından geliştirildi. 2017’de kurulan Delta V, uzay uygulamalarında kullanılabilecek kimyasal roket motoru teknolojilerinin geliştirilmesi, teknoloji gösteriminin yapılması ve ürün haline getirilmesi konusunda faaliyet gösteriyor. Bu kapsamda roket motorları, motor alt teknolojileri, sonda ve fırlatma sistemleri ile bu sistemler için test ve fırlatma alt yapıları geliştiriyor.

TEST ALANINI İNCELEDİ

Ziyarette Varank’a Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, Sinop Valisi Erol Karaömeroğlu, AK Parti Sinop Milletvekili Nazım Maviş, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım, KOSGEB Başkanı Hasan Basri Kurt, Delta V Genel Müdürü Arif Karabeyoğlu ve SSTEK Savunma Sanayi Teknolojileri A.Ş Genel Müdürü Ahmet Çağrı Özer eşlik etti. Varank, fırlatma öncesinde test alanını inceledi. SORS’un montaj ve uçuş öncesi hazırlık aşamaları hakkında bilgi aldı.

TASARIMI BAŞLADI

Daha sonra açıklamalarda bulunan Varank, Milli Uzay Programı’nın hedeflerinden birinin 2023’te Ay’a sert iniş gerçekleştirmek olduğunu anımsatarak, “Şu an da uzay aracımızın tasarımına başladık.” dedi.

Sinop’ta DeltaV tarafından yapılan testler konusunda bilgi veren Varank, “Buradaki nihai hedef hibrit motorlu roketlerle beraber 100 km dediğimiz uzay sınırını aşabilmek.” dedi.

TARİHÇE KAZANDIRMAK

Yabancı bir firmanın (Virgin Galactic) hibrit motorlar kullanarak yakın zamanda uzayda seyahat gerçekleştirdiğini anlatan Varank, “İşte bu motoru biz test edebilirsek uzayda buna bir tarihçe kazandırabilirsek bu hibrit motorlarla uzay alanında önemli bir açılım yakalamış olacağız. Bu alanda Türkiye bir adım öne çıkmış olacak.” dedi.

Varank, Ay Görevi için yürütülen çalışmaların başarıyla ilerlediğini belirterek “Adım adım aya yaklaşıyoruz. Ay misyonundaki hedeflerimize yaklaşıyoruz.” diye konuştu

Varank, Milli Uzay Programındaki diğer bir hedef olan Türk uzay insanını uzaya göndermek konusunda da süreci hızlandıracaklarını belirterek bu göreve verilen ilginin farkında olduklarını aktardı.

Delta V Genel Müdürü Karabeyoğlu, ateşlemesi yapılan SORS’un dünyada kullanılan en ileri teknolojilerden birine sahip olduğunu kaydederek, “Sıvı oksijen ve parafin yakıt kullanan çok hızlı yanan ve yüksek performans ortaya koyan bir motordan bahsediyoruz.” dedi.

TUA Başkanı Yıldırım, Milli Uzay Programı’ndaki 10 hedefin tamamında ilerleme kaydettiklerini ifade ederek “2030 yılına geldiğimizde Türkiye bir uzay gücü olarak yerini alacak dünyada 7-8 ülkeden biri olacak.” diye konuştu.

10’DAN GERİYE SAYILDI

Bakan Varank ve beraberindekiler, oksitleyici olarak sıvı oksijen kullanan sondanın fırlatma öncesi dolum süreci ve diğer hazırlıklarının tamamlanmasının ardından fırlatma kontrol binasına geçti. Burada yapılan son güvenlik kontrollerinin ardından 10’dan geriye sayıldı ve SORS’un fırlatma testi yapıldı. Bakan Varank’ın komutuyla fırlatılan sonda roketi, Sinop’ta yapılan testi başarıyla geçti.

DAHA YÜKSEK İRTİFA

Delta V’nin, roketin irtifasının arttırılmasına ilişkin çalışmaları devam ediyor. SORS büyütülen tankı ile daha fazla oksitleyici kapasitesine sahip olacak. Böylelikle fırlatılan roket 100 kilometreden çok daha yüksek irtifalara da ulaşabilecek. İmalatı tamamlanan büyük oksitleyici tankının yer testlerinin Ağustos’ta yapılması, Eylül’de yapılacak fırlatmalarda kullanılması hedefleniyor.

Delta V tarafından geliştirilen ve uzay sınırını aşacak SORS’un itki sistemi dikey ateşleme testi ve “Ay’a Sert İniş” görevinde kullanılması planlanan hibrit roket motorunun testi nisan ayında yapılmış, testler tam başarıyla sonuçlanmıştı.

UZAY ORTAMINDA TEST

SORS, hibrit roket motorları konusunda Türkiye’nin ulaştığı başarı ve teknolojik yetkinliği göstermesi yanında, Ay Görevi için de önemli bir yapı taşı olacak. Ay Görevinde kullanılacak hibrit motorun kritik bileşenleri, SORS sistemi ile uzay ortamına çıkarılıp test edilecek ve uzay görevleri için uygunlukları teyit edilecek.

Hibrit roket motorları katı yakıt ve sıvı oksitleyicinin bir araya getirilmesi ile elde edilen yenilikçi roket sistemleri olup katı ya da sıvı sistemlerde bulunmayan emniyet, maliyet ve daha çevreci olma avantajlarına sahip.

YENİ NESİL FIRLATMA SİSTEMİ

Bu sistemler maliyetin öncelik haline geldiği ticari uzay faaliyetlerinde, maliyetin yanında güvenliğin ve çevre hassasiyetinin de ön planda olduğu uzay turizmi gibi yeni uygulama alanlarında talep edilir hale geldi. Hibrit yakıtlı roketler sayesinde yeni nesil fırlatma sistemleri, üst kademe itici motorları ve yörünge altı sistemlerin geliştirilmesi mümkün olabilecek.

https://tolgaozbek.com/    19.07.2021

Cumhuriyet’in 100’üncü yılında Ay’a gönderilecek insansız araçta kullanılması planlanan milli ve özgün hibrit roket motoru, ilk ateşlemesini yaptı.

Delta V Uzay Teknolojileri A.Ş.’de gerçekleştirilen testte hibrit roket motoru ilk sınavını başarıyla geçti.Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, 2023’te Ay misyonu hedefinin ilk ayağını başaracaklarına inandığını belirterek “Yani uzay aracımızı Ay ile buluşturacağız. Bu manada motorun ilk ateşlemesini burada yapmak bizim açımızdan mutluluk ve gurur verici” dedi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN İLAN ETTİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Şubat’ta Türkiye’nin Milli Uzay Programı’nı ilan etti. Programın en dikkat çekici hedeflerinden biri, Ay misyonuydu. Türkiye, Ay misyonu ile kendi milli ve özgün teknolojilerini kullanarak Ay ile temas etmek istiyor. 2 ayaklı hedefe göre 2023’te insansız bir araç ile Ay’a sert iniş, 2028’de de yumuşak iniş gerçekleştirilecek.

DELTA V’YE ZİYARET

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, bu hedefler doğrultusunda yürütülen çalışmaları yerinde görmek amacıyla milli ve özgün hibrit roket motorları geliştiren Delta V’nin Şile’deki Roket Motoru Ateşleme Tesisi’ni ziyaret etti.

GENİŞ KATILIMLI TOPLANTI

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığının iştiraki olan Delta V’deki ziyaret bir toplantıyla başladı. Toplantıya, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, Savunma Sanayii Başkan Yardımcısı ve Delta V Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Yiğit, BAYKAR Teknik Müdürü Selçuk Bayraktar, TÜBİTAK Başkanı Hasan Mandal, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Enstitüsü Müdürü Mesut Gökten, TÜBİTAK SAGE Enstitüsü Müdürü Gürcan Okumuş ve Delta V Genel Müdürü Arif Karabeyoğlu katıldı.

TOPLANTIDA NELER KONUŞULDU?

Toplantıda, 2023’te Ay’a sert iniş yapması planlanan uzay aracının geliştirme çalışmaları ele alınırken hibrit roket motorlarının ateşleme sistemleri, yüksek basınçlı kompozit tanklar, vana ve regülatör sistemleri detaylı olarak masaya yatırıldı.

TARİHİ TEST

Heyet, toplantının sonunda roket motorları testlerinin yönetildiği komuta merkezine geçti. Alınan güvenlik önlemlerinin ardından ateşleme için geri sayım başlatıldı. Bakan Varank’ın komutuyla, ilk olarak Delta V tarafından geliştirilen ve uzay sınırını aşacak Hibrit Sonda Roketi’nin (SORS) itki sistemi dikey ateşleme testi yapıldı. İkinci ateşleme ise Milli Uzay Programı’nın 2023 yılında “Ay’a Sert İniş” görevinde kullanılması planlanan hibrit roket motoru için yapıldı. Yapılan testler başarıyla sonuçlandı. İki motor da planlanan süre boyunca sorunsuz şekilde çalıştı.

TEST SONRASI BRİFİNG

Bakan Varank ve beraberindeki heyet, ateşlemeler sonunda tekrar test sahasındaki sistemleri inceleyerek testin sonuçları hakkında bilgi aldı.

İKİ AYRI TEST

Varank, daha sonra yaptığı açıklamada, çok başarılı iki ateşleme yaptıklarını; hem Sonda Roketi Sistemi’nin (SORS) ateşlemesi, hem de Ay misyonunda kullanılması planlanan hibrit motorun ilk ateşlemesini gerçekleştirdiklerini belirtti.

50 SANİYELİK ATEŞLEME

Testlerde 50 saniye gibi hedeflenen süre bulunduğunu söyleyen Varank, “Bu 50 saniyelik ateşlemenin tamamını başarıyla bitirdi. Ay misyonunda kullanılabilecek motorun ilk denemeleri başarıyla yapıldı.” diye konuştu.

BÜTÜN KABİLİYETLERİ KULLANMAK İSTİYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye’nin uzaydaki 10 yıllık yol haritasını açıkladığını ve bu yol haritasının en önemli bileşenlerinden bir tanesinin ‘Ay Misyonu’ olduğunu kaydeden Varank, “Ay misyonunda hedefimiz 2023 yılında Türkiye’nin kendi uzay aracını Ay’a ulaştırabilmesi. Burada da Türkiye’deki bütün kabiliyetleri, bütün firmalarımızın kabiliyetlerini kullanmak istiyoruz. Delta V de özellikle dünyada yeni bir teknoloji olarak kabul edilen hibrit roket motorları çalışan, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı’na ait bir firmamız. Arif Hocamız (Karabeyoğlu) tüm bu süreçleri yürütüyor.” dedi.

TİCARİLEŞTİRMEK İSTİYORUZ

Varank, iki ateşlemeye şahitlik ettiklerini anlatarak “Bir tanesi 635 milimetrelik sonda roketinin, önümüzdeki ay fırlatması yapılacak motorun ateşlemesi. Aynı zamanda Ay misyonunda, yani uzayda kullanmayı hedeflediğimiz daha küçük bir motorun da yine ateşlemesinin testlerini yapmış olduk. Türkiye özellikle uzay alanında kabiliyetlerini tüm dünyaya göstermek, aynı zamanda bu kabiliyetleri ticarileştirmek, bundan ekonomik fayda elde etmek isteyen bir ülke. Dolayısıyla bu alanda geliştirdiğiniz teknolojiler çok değerli.” diye konuştu.

YENİ BİR TEKNOLOJİ

Sıvı oksijen oksitlemeli hibrit motor teknolojisinin çok önem verdikleri yeni bir teknoloji olduğunu aktaran Varank, ateşlemeleri başarıyla gerçekleştirdiklerini, bu süreçte heyecan ve mutluluk duyduklarını da ifade etti. Çok değerli gençlerin Türkiye’nin geleceğine yatırım yapmak ve teknolojiyi geliştirmek için büyük bir gayret gösterdiklerini vurgulayan Bakan Varank, “Sonda roket motorunun bir örneği, inşallah Mayıs ayında Sinop’tan ateşlenecek. Önemli mesafeleri kat etmesini planlıyoruz.” dedi.

TÜRK BAYRAĞINI AY İLE BULUŞTURACAĞIZ

Varank, “2023’te biz Ay misyonu hedefimizin ilk ayağını başarabileceğimizi düşünüyoruz. Yani uzay aracımızı inşallah Ay ile buluşturacağız. Türk bayrağını Ay ile buluşturmuş olacağız. Bu manada motorun ilk ateşlemesini burada yapmak bizim açımızdan mutluluk ve gurur verici.” diye konuştu.

TAM BAŞARI

Delta V Genel Müdürü Arif Karabeyoğlu da her iki motorun da beklenen performansı tam manasıyla sağladığını vurgulayarak “İstediğimiz ateşleme sürelerini elde ettik. İstediğimiz itki kuvvetlerini elde ettik. Tam başarı olduğunu söyleyebiliriz. Ay motorunun testleri bundan sonra hızlanarak devam edecek. Belki ilk testlerinden birini yaptık. Ama belki yüzlerce test yapacağız. Güvenilirliği sağlayacağız. Sonda roketinin ilk testi değildi. Daha önce bir çok test yaptık. Ama bu en uzun yanan, en yüksek performanslı testini gerçekleştirdik. Bundan sonra ne olacak? Mayıs ayında her şey yolunda giderse inşallah yüksek irtifalara sonda fırlatmaları yapacağız. Ay’a gidecek uzay aracının roket motorunu test ettik. Adım adım aya gidiyoruz.” dedi.

UZAYA ERİŞEBİLECEK İTKİ

Öte yandan, Delta V tarafından geliştirilen Sonda Roket Sistemi hibrit motoru dikey ateşleme testini geçerek uzaya ulaşabilecek seviyede toplam itki elde etti. Önümüzdeki aylarda fırlatma testleriyle ‘Uçuş gösterimi’ yapılacağı öğrenildi.

YENİLİKÇİ TEKNOLOJİ

Türkiye’nin en büyük roket sistemlerinden biri olan SORS’un aynı zamanda dünyanın teknoloji olarak en ileri hibrit roket motoruna sahip olduğu, sıvı oksitleyici ve katı yakıt içerdiği ve yenilikçi bir teknoloji olduğu aktarıldı.

DÜNYA 10.04.2021

Dünya dijital bir çağa girdi. Bu çağın mottosuna ‘Dijitalizm’ dersek herhâlde yanılmış olmayız. Bu yeni dünyada insanların, nesnelerin, robotların da bir ayak izi olacak. Tıpkı karbon ayak izi gibi. Bir uçak havalandığında nasıl ki karbon ayak izi bırakıyorsa insanlar da her adımda bir dijital iz bırakacak. Gözümüzle nereye baktığımız, beynimizle ne düşündüğümüz, kısacası bütün hareketlerimiz anlık olarak takip edilebilecek. Dağdaki çoban, ofisteki beyaz yakalı, denizdeki balıkçı… Hatta Afrika’daki en ilkel kabileler bile bu yeni dünyadan muaf değil. 

Bu yeni dünyanın otobanı ise 5G ile uydular. Elon Musk, Starlink uydularını dünya yörüngesine yerleştirmek için düzenli roket fırlatmalarına devam ediyor. Şu ana kadar 12 binden fazla uyduyu dünyanın yörüngesine yerleştiren Musk, 1.000’den fazla uydu ile uzaydan internet hizmeti vermeye başladı. Şubatta ön siparişe açılan internet hizmeti için Türkiye’den binlerce kullanıcı şimdiden sıraya girmiş durumda. Saniyede yaklaşık 150 megabit (Mbps) internet hızı sunan Starlink, yıl sonuna kadar bunu 300 Mbps’ye çıkarmayı hedefliyor. Toplam 42 bin uydu ile milyonlarca, hatta milyarlarca kullanıcıya ulaşma hayali kuran Musk’ın hedefi ise yılda 50 milyar dolar kazanç.

Peki, Elon Musk uydularını bir bir gökyüzüne fırlatırken biz ne yapıyoruz?

BEKLE BİZİ NASA

Hafta içinde Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İstanbul Teknik Üniversitesi bu alanda önemli bir adım attı. “Nano, Mikro, Küp Uydularda Çok Fonksiyonlu Güneş Paneli AR-GE Projesi” kapsamında TİM, küp uyduların güneş panellerinin Türkiye’de üretilmesi için İTÜ’ye destek olacak. Parçaların Türkiye’de üretilmesi sağlanacak. Türkler NASA’ya da tedarik sağlayacak. Düşünsenize ihracatçılar bile Türkiye’nin uzay yolcuğunda bir basamak olmak istiyor. Çok çok güzel hareketler bunlar. Uzay, yıllarca ihmal edilmiş bir alan. Ekosistem için herkesin elini taşın altına koyması gerekiyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın belirlediği “2023 Ay hedefi”ne ancak bu şekilde ulaşabiliriz. Bu süreçte TİM Başkanı İsmail Gülle’nin verdiği destek ise takdire şayan.

Gelelim yerli Starlink meselesine. Nereden çıktı bu da diyebilirsiniz? Toplantıda  İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuvarı (USTTL) Sorumlusu Prof. Dr. Alim Rüstem Aslan ile kısa bir süre sohbet etme fırsatı buldum. Aslan İTÜ’nün uzay çalışmaları hakkında inanılmaz güzel bilgiler verdi. Türkiye Uzay Ajansının bir operasyon merkezi de İTÜ’de olacakmış. Ben dinledikçe çok daha umutlandım.

BÖLGEDE SÖZ SAHİBİ BİR ÜLKEYİZ

Bugüne kadar uzaya altı tane cep uydu gönderdiklerini ifade eden Aslan, yedincisinin de yolda olduğunu söyledi. Dünyada toplam 2.500 adet cep uydusu bulunduğunu Türkiye’nin ise bölgesinde söz sahibi bir ülke olduğunu anlattı. İşin güzel tarafı uyduların tasarımından yazılımına kadar bütün aşamaları İTÜ tarafından gerçekleştiriliyor. Yani yüzde 100 yerli uydulardan bahsediyoruz.

Bu arada Türkiye yurt dışından da uydu siparişi almaya başlamış. İlk müşteri ise Birleşik Arap Emîrlikleri.

Alim Rüstem Aslan, TİM ile de bir uydu geliştireceklerin söylüyor. Şu an planlama aşamasındaymış. Öyle görünüyor ki, TİM sadece uzay çalışmalarına destek olmakla kalmıyor aynı zamanda uzaya da çıkmaya kararlı. Fiyatı ise rakiplerine göre üçte bir daha az olacakmış. Yerli gücümüzü kullanarak maliyetler düşecek.

100 UYDU VE 100 MİLYON DOLAR

Aslan, Starlink benzeri bir projeyi Turkcell ile hayata geçirmek istediklerini ancak Turkcell’in projeyi fonlamaktan vazgeçtiğini de anlattı. Açıkçası şaşırdım. Uzun yıllardır teknoloji sektöründeyim, bu bilgiyi hiç duymamıştım. Nasıl diye sordum? Aslan, proje teklifinin Turkcell’den geldiğini anlatarak şu bilgileri verdi: Turkcell beş yıl önce Starlink benzeri bir proje için bize geldi.  Dünyanın yörüngesine 100 küp uydu gönderecektik. 100 milyon dolarlık bir projeydi. Uydudan 1-2 Mbps hızında internet hizmeti verilecekti. Daha çok nesnelerin interneti alanında hizmet verecekti. Ancak Turkcell projeyi fonlamaktan vazgeçti.

Bugün fiber yatırım için en az 5 milyar dolar yatırıma ihtiyaç olduğunu söyleyen GSM operatörlerini düşününce 100 milyon dolarlık yatırımdan vazgeçilmesinden üzüldüm doğrusu.

Aslan, “Hız düşük ama Türkiye’de bu hızı göremeyen birçok bölge var. 1-2 Mbps internet ile Türkiye’nin her yerine internet verebilecektik. En azında uzaktan buzdolabının içini görebilecekti insanlar” dedi.

İSTENİRSE STARLINK UYDULARI DA YAPARIZ

Prof. Aslan’a Starlink uydularını sordum:

“Starlink projesi mikro uydulardan oluşuyor. Bizimkiler ise küp uydular. Starlink uyduları 100 kilo, küp uydular 10 ila 40 kilogram ağırlığında. Uydular 400-600 kilometre arasına yerleştiriliyor. Küp uyduların maliyeti 1-20 milyon dolar arasında değişiyor. Bir Starlink uydusunun maliyeti ise 100 milyon dolara kadar çıkıyor. Tabii bu uydular çok üretildiği için maliyetleri düşüyor. Starlik benzeri bir proje için milyarlarca dolar lazım. Biz de istersek yapabiliriz ama bunun için bütçe ve irade gerekiyor.”
Aslan müjde de veriyor. “100 milyon dolarlık maliyetleri yüzde 1’e indirmeye çalışıyoruz” diyor. Aslan, bu sözleriyle yerli ve millî teknolojilerin ne kadar önemli olduğunu vurguluyor.

TÜRKİYE Ömer TEMÜR 14.03.2021

Türkiye’nin uzay çalışmaları konusundaki planlarına ilişkin yeni açıklamalarda bulunan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Türkiye’nin “uzay limanı” ve büyük roketler için şirketler ile görüşme halinde olduğunu belirtirken; “Yaz sonu 100 km sınırı aşacak roketi ateşleyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Bloomberg HT’ye konuşan Bakan Varank, 100 kilometrelik uzay sınırını aşacak hibrit motorlu ilk roketin test atışlarına mart ayında başlanacağını ve testlerin yıl boyunca devam edeceğini ifade ederken, “Bu yaz sonunda inşallah 100 kilometre dediğimiz uzay sınırını aşacak roketimizin ateşlemesini Delta V şirketimiz yapacak” şeklinde konuştu.

Türkiye, uzay sınırını aşacak roketi Sinop’tan fırlatacak

Türkiye’nin uzaya büyük yükler taşıyacak roketlerin geliştirilmesi için bu roketlerin ateşleneceği uzay üssünün kurulması için diğer ülkeler ile görüşme halinde olduğunu belirten Bakan Varank, bu ay itibarıyla testlerine başlanacak roket için ise, “Türkiye’den, muhtemelen Sinop’tan ateşlemesi yapılacak ve uzay sınırını aşacak” dedi.

Rokette neden hibrit motor tercih edildiği ile ilgili de konuşan Bakan Varank, “Dünyada sıvı yakıtlı ve katı yakıtlı motor teknolojileri var. Hibrit dediğimiz sıvı oksitleyici ile katı yakıtın bir arada kullanıldığı teknoloji ileride çok fark oluşturabilir. Çok daha uygun fiyatlı yani 10’da 1 maliyetle etki gücü elde edebildiğiniz motorları uzayda kullanarak önemli avantajlar elde edebilirsiniz” ifadelerini kullandı.

Uluslararası bir “space port” inşa edilmesi planlanıyor

Türkiye’nin diğer ülkelere ortak teknoloji geliştirmeyi teklif ettiğini söyleyen Varank, “Şu anda Space X, 40-50 tonluk yükleri uzaya taşıyan roketleri çalışıyor. Buraya gelebilmemiz çok kolay değil. Dolayısıyla bu teknolojilerde başarılı olmuş ama kendini güncellememiş ülkeler var. Biz bunlarla da iletişim halindeyiz ve onlara şunu öneriyoruz; ‘gelin bu tip teknolojileriniz varsa bunu beraber geliştirelim.’” ifadelerini kullandı.

Sinop’un çalışmalar için kalıcı bir uzay üssü olmayacağını belirten Bakan Varank, “Uzaya erişimin en önemli alanlarından biri de tabii ki space port dediğimiz uzay limanları. Bunları eğer Ekavator’a yakın bir yerden fırlatırsanız daha avantajlı olabiliyor. Ülke ismi vermiyoruz ama ikinci bir uluslararası iş birliği alanımız bu manada beraber bir space port geliştirmek” dedi ve açıklamalarına şu şekilde devam etti:

Uzay aracını biz, roketi yabancı firma sağlayacak

“2023’teki hedefimiz şu; biz bir uzay aracı tasarlayacağız. Bunun tasarımı tamamen bize ait olacak. İçindeki ekipman, yazılımı bize ait olacak. Bizi dünya yörüngesinden aya götürecek motor bize ait olacak. Bunu idare edeceğimiz yer istasyonu Türkiye’de olacak. 

Biz uluslararası bir firmaya diyeceğiz ki, bu Rusya da olabilir, ABD de olabilir, başka bir ülke de; ‘Bizim uzay aracımızı sizin roketinizle yörüngeye çıkaracağız.’ Yakın yörüngede uzay aracımız roketten ayrıldıktan sonra uzay aracımızın roketini ateşleyeceğiz ve Ay’a 3 günde ulaşıp Ay ile temas gerçekleştireceğiz. Bunun motorunu da Delta V yapacak. 

WEB TEKNO 10.03.2021

TİM, 11 Mart’ta imzalanacak protokolle, İTÜ Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuvarı bünyesinde, İnovaTİM koordinasyonuyla yürütülecek “Nano, Mikro, Küp Uydularda Çok Fonksiyonlu Güneş Paneli Ar-Ge Projesi”nin hayata geçeceğini açıkladı.

Projeyle, dünyada oldukça yaygınlaşan ve maliyeti çok düşük olan nano ile mikro uydular için çok fonksiyonlu, yerli güneş panelleri geliştirilecek.

Projenin 2023 yılında amacına ulaşmasıyla birlikte düşük maliyetle ve yenilikçi teknikler ile güneş panellerinin geliştirilmesi ve ihraç seviyesine gelmesi öngörülüyor.

“Uzay alt sistemini ülkemiz bilgi alt yapısında geliştireceğiz”

TİM Başkanı İsmail Gülle konuyla ilgili şöyle konuştu:

“Küresel uzay yarışında ülkemizi üst sıralara taşıyacak Milli Uzay Programı, inovasyonu ve inovasyon ekosistemini gururla destekleyen, tüm milli hedeflerimizin arkasında inovasyonun var olduğuna inanan TİM olarak bizleri oldukça heyecanlandırmıştır.

Sayın Cumhurbaşkanımızın Milli Uzay Programı tanıtım toplantısında ‘Göklere en çok yakışan bayrağımızı, hak ettiği yerlere taşıyacağız. Ayağımız dünyada, gözümüz uzayda olacak’ açıklamalarının ardından yurt dışına bağımlı olduğumuz uzay alt sistemini ülkemiz bilgi alt yapısında geliştireceğiz. Böylece Cumhuriyetimizin 100. kuruluş yıl dönümü olan 2023 yılında Milli Uzay Programı’mıza katkı sağlamayı hedefliyoruz.”

Yurt dışına bağımlılığı azaltması hedefleniyor

Ar-Ge projesinin, Milli Uzay Programı Yol Haritası kapsamındaki 10 hedef arasından özellikle “Uydu Üretiminin Tek Çatı Altına Toplanması ve Yerli Uydu Geliştirme Programı”, “Uzay Sanayi Ekosisteminin Geliştirilmesi” ve “Uzay Farkındalığı ve İnsan Kaynağının Geliştirilmesi” hedeflerine doğrudan katkı sağlaması bekleniyor.

İnovaTİM’in ilk Ar-Ge projesi kapsamında, 100 İnovaTİM’li öğrenci sürece dahil olarak “know-how” elde edecek. Projeyle, nano, mikro ve küp uydularda kullanılan güneş panellerinin ekonomik üretim teknikleri ve geliştirme süreçleri üzerine kabiliyet kazanılması hedefleniyor.

Bu sayede yurt dışına bağımlı olunan çok maliyetli bir uzay alt sisteminin geliştirilmesi amaçlanıyor. Projenin amacına ulaşmasıyla yurt dışında birçok ülkeye verilen küp uydu geliştirme eğitimlerinin ve ikili iş birliklerinin de katkısıyla güneş panellerinin ihraç seviyesine gelebileceği planlanıyor.

Ayrıca, laboratuvar bünyesinde yetiştirilen bilim insanlarına ilave bir kabiliyet kazandırılacak ve ilerleyen çalışmalar için de özgüven artırıcı olacak.

Uygulamalı ve bilimsel uzay araştırmaları için çok güçlü bir araç olarak görülen “Küp Uydu” ve “Küçük Uydu” kategorisinde yer alan uydu projeleri, tüm dünyada kabul gören çalışmalar olarak öne çıkıyor. Bu projelerin özellikleri arasında, maliyetlerinin çok daha düşük olması, personel yetiştirilmesi hususunda çok iyi bir yöntem olması ve düşük uzay bütçeli ülkelere dahi gerçekleştirme imkanı sunması bulunuyor.

TRT HABER 05.03.2021